Jaki kraj ma najwięcej wysp – ranking państw i ciekawostki o wyspiarskich terytoriach

Jaki kraj ma najwięcej wysp? Odpowiedź może Cię zaskoczyć

Kiedy myślimy o krajach wyspiarskich, na myśl przychodzi Japonia, Indonezja czy Filipiny. Jednak pytanie: który kraj ma najwięcej wysp, to zagadka, która często prowadzi do zaskakujących odpowiedzi. Wbrew powszechnemu przekonaniu, nie są to wyłącznie państwa położone w tropikach. Liczba wysp należących do danego kraju zależy nie tylko od wielkości państwa czy długości linii brzegowej, ale również od tego, jak definiujemy „wyspę”.

Według uznawanych międzynarodowo definicji, wyspa to naturalnie uformowany fragment lądu, całkowicie otoczony wodą, który utrzymuje się ponad powierzchnią wody przez cały rok – niezależnie od przypływów i odpływów. Biorąc pod uwagę te kryteria, różne państwa publikują oficjalne dane o liczbie swoich wysp. Spójrzmy, kto znajduje się na podium.

Szwecja – kraj z największą liczbą wysp na świecie

Numerem jeden w rankingu krajów z największą liczbą wysp jest… Szwecja. Tak, to nie pomyłka! Szwedzki Urząd Geograficzny już w 2013 roku opublikował dane, z których wynika, że kraj ten posiada aż 267 570 wysp. Co ciekawe, tylko ułamek z nich – zaledwie kilka tysięcy – jest zamieszkany.

Większość szwedzkich wysp to niewielkie skaliste fragmenty lądu rozsiane wokół wybrzeża Bałtyku, a także wewnątrz kraju, na jeziorach. Archipelagi, takie jak sztokholmski czy gotlandzki, przyciągają turystów z całego świata, szukających spokoju, przyrody i ciszy.

Indonezja i Filipiny – wyspiarscy giganci południowo-wschodniej Azji

Indonezja, największy archipelag świata, znajduje się na drugim miejscu, z liczbą około 17 504 wysp (dane różnią się w zależności od źródła). Spośród nich tylko około 6 000 jest zamieszkałych. Państwo to rozciąga się na przestrzeni ponad 5 000 kilometrów i obejmuje liczne wyspy wulkaniczne, takie jak Jawa, Sumatra czy Borneo (dzielona z Malezją i Brunei).

Filipiny również mogą pochwalić się imponującą liczbą wysp – około 7 641. Co ciekawe, liczba ta została oficjalnie zaktualizowana w 2016 roku przez Narodową Radę Zasobów Nazemnych Filipin, która po dokładnych pomiarach stwierdziła istnienie blisko 500 wcześniej nieudokumentowanych wysepek.

Japonia – archipelag o wielkim znaczeniu technologicznym i kulturowym

Japonia składa się z ponad 14 125 wysp (oficjalna liczba z 2023 roku, zwiększona po najnowszym przeliczeniu opartym na danych cyfrowych). Spośród nich cztery główne wyspy – Honsiu, Hokkaido, Kiusiu i Sikoku – stanowią około 97% powierzchni kraju.

Większość mniejszych wysp jest niezamieszkana i pełni funkcję wojskową, badawczą lub przyrodniczą. Japonia prowadzi bardzo aktywną politykę wobec swoich terytoriów wyspiarskich – m.in. w kontekście spornych wysp z Chinami czy Rosją.

Norwegia – fjordy, archipelagi i bezludne skrawki lądu

Norwegia słynie z imponującej linii brzegowej, fjordów oraz ogromnej liczby niewielkich wysp. Według różnych szacunków Norwegia posiada około 239 057 wysp, co plasuje ją tuż za Szwecją. Znaczną część tej liczby stanowią wyspy w regionie północnym oraz wchodzące w skład archipelagu Svalbard.

Duża część norweskich wysp jest niezamieszkana, jednak wiele z nich zostało zagospodarowanych jako kurorty letniskowe, przystanie rybackie lub stacje badawcze. Sławne Lofoty czy archipelag Vesterålen to turystyczne perły wybrzeża norweskiego.

Finlandia – kraina jezior i wysp

Finlandia, znana głównie ze swoich tysięcy jezior, może również pochwalić się dużą liczbą wysp – ponad 188 000. Większość z nich znajduje się na jeziorach i rzekach śródlądowych, szczególnie w regionie fińskiej Karelii i Pojezierza Fińskiego.

Warte uwagi są też wyspy morskie, takie jak Wyspy Alandzkie, posiadające status autonomii i będące ważnym punktem strategicznym na Bałtyku. Z racji surowego klimatu, turystyka rozwija się tam głównie latem.

Kanada – ogromna pustka z niezliczonymi wyspami

Kanada, choć znana głównie ze swoich gigantycznych przestrzeni kontynentalnych, również może pochwalić się jedną z największych liczbą wysp – około 52 455. Największe z nich to Wyspa Baffina, Wyspa Wiktorii czy Nowa Fundlandia.

Większość kanadyjskich wysp leży w Arktyce i jest niemal całorocznie skute lodem. Mimo to mają one znaczenie geostrategiczne, zwłaszcza w kontekście zmian klimatycznych i topniejącej pokrywy lodowej Arktyki, która otwiera nowe szlaki morskie.

Australia i Oceania – najmniejsze, ale liczne

Warto wspomnieć także o regionie Oceanii, który choć nie figuruje wysoko pod względem liczbowym, to wyróżnia się rzadkością i wyjątkowością wysp. Australia jako kontynent ma stosunkowo niewiele wysp (ok. 8 000), ale jej terytoria zamorskie, takie jak Wyspy Kokosowe czy Norfolk, są wyjątkowe pod względem przyrody.

Wielka liczba wysp przypada również państwom Pacyfiku: Mikronezji, Polinezji czy Melanezji. Niewielkie kraje, takie jak Tuvalu, Kiribati czy Nauru, składają się niemal wyłącznie z atolowych wysp, z których wiele jest zagrożona podnoszącym się poziomem mórz.

Jak oblicza się liczbę wysp – aspekty techniczne i definicyjne

Wbrew pozorom, zliczenie wysp danego kraju to niełatwe zadanie. Tradycyjne metody satelitarne coraz częściej zastępowane są przez technologie lidarowe i fotogrametrię. Jednak wciąż spora część danych zależy od definicji: czy wyspa musi być zamieszkana? Jaką musi mieć powierzchnię? Co z sezonowo zalewanymi fragmentami lądu?

Dlatego oficjalne liczby prezentowane przez poszczególne państwa mogą się istotnie różnić – nie tylko od siebie nawzajem, ale i od danych międzynarodowych. Dobrym przykładem może być Japonia, która po zmianie definicji i bardziej precyzyjnym skanowaniu terenu zwiększyła liczbę uznanych wysp z 6 000 do ponad 14 000.

Najbardziej zaludnione i największe wyspy świata – zestawienie

Choć temat dotyczy liczby wysp, warto wspomnieć także o tych największych i najważniejszych dla ludności. Największą wyspą świata jest Grenlandia (ponad 2 mln km²), należąca do Danii. Natomiast pod względem liczby ludności, liderują wyspy takie jak Jawa (Indonezja) z około 150 mln mieszkańców, czy Honsiu z prawie 100 mln mieszkańców.

Niektóre niewielkie wyspy, jak Manhattan w USA, Malta w Europie czy Hongkong w Azji, charakteryzują się ekstremalnym zagęszczeniem ludności – na przestrzeni kilku kilometrów kwadratowych mieszczą się miliony ludzi.

Wyspy a zmiany klimatyczne – co przyniesie przyszłość?

Globalne ocieplenie i podnoszący się poziom mórz stawiają przed światem nowe wyzwania. Niskie wyspy koralowe, atolowe i deltowe są szczególnie narażone na zalanie. Już dziś niektóre społeczności z Oceanii zmuszone są do relokacji. Coraz częściej mówi się o „klimatycznych uchodźcach” z wysp takich jak Tuvalu czy Kiribati.

Z drugiej strony, topniejące lodowce Arktyki i związane z tym zjawiska odsłaniają nowe obszary lądu, które niedługo mogą zostać sklasyfikowane jako wyspy, co wpłynie na kolejne aktualizacje globalnych rankingów.