Gdzie znajduje się Mount Everest?
Mount Everest, nazywany również Czomolungmą przez Tybetańczyków oraz Sagarmathą przez Nepalczyków, to najwyższy szczyt świata, należący do pasma Himalajów. Jego imponująca wysokość, oficjalnie uznana za 8 848,86 metrów n.p.m. (podana w wyniku wspólnego pomiaru Nepalu i Chin z 2020 roku), sprawia, że stanowi marzenie każdego entuzjasty gór.
Geograficznie Mount Everest leży na granicy dwóch krajów – Nepalu i Chińskiej Republiki Ludowej (dokładnie Tybetańskiego Regionu Autonomicznego). Szczyt jest częścią głównego grzbietu Himalajów i stanowi kulminację grani, która oddziela Kotlinę Tybetańską na północy od Niziny Gangesu na południu.
Dokładne współrzędne geograficzne szczytu to 27°59′17″N, 86°55′31″E. Dla osób analizujących trasy wypraw lub przeglądających mapy satelitarne, ten punkt jest łatwy do odnalezienia, a jego wysokość sprawia, że cień Everestu jest widoczny nawet z przestrzeni kosmicznej.
Jak powstał Mount Everest?
Mount Everest to efekt potężnych sił geologicznych związanych z płytotektoniką. Himalaje, a wraz z nimi Everest, zaczęły się tworzyć około 50 milionów lat temu, gdy płyta indyjska z ogromną siłą zderzyła się z płytą euroazjatycką. Gdy obie płyty kontynentalne zderzają się, nie zachodzi subdukcja (czyli jedna nie wślizguje się pod drugą, jak bywa w przypadku oceanicznych), ale dochodzi do wypiętrzania ogromnych mas skalnych w górę.
Proces ten trwa do dziś – Mount Everest z roku na rok unosi się o około 4 mm. To niesamowite świadectwo nieustannie działających sił przyrody i dynamicznych zmian zachodzących w skorupie ziemskiej.
Jakie państwo formalnie jest właścicielem Mount Everestu?
Szczyt Everestu leży dokładnie na granicy Nepalu i Chin, co oznacza, że jego wierzchołek należy formalnie do obu państw. To zresztą rzadki przypadek na świecie – większość górskich szczytów leży całkowicie po jednej stronie granicy. W przypadku Everestu, linia graniczna przebiega dokładnie przez jego szczyt.
W efekcie tego geograficznego położenia istnieją dwie główne drogi wejściowe – południową trasą od strony Nepalu (przez bazę w Lukli) oraz północną stroną od Tybetu. Obie te trasy są uznawane za autoryzowane szlaki wejściowe na Mount Everest, a zezwolenia na wspinaczkę można uzyskać zarówno od władz nepalskich, jak i chińskich.
Jakie są najpopularniejsze trasy zdobycia Mount Everestu?
Najczęściej wybierane szlaki wejściowe prowadzą przez dwie zupełnie różne strony góry:
- Droga południowa – zaczynająca się w Nepalu. Jest to najpopularniejsza trasa, którą w 1953 roku weszli na szczyt Edmund Hillary i Tenzing Norgay. Trasa ta prowadzi przez obóz bazowy w Lukli, Dolinę Khumbu, Namche Bazaar, aż do bazy pod Everestem (Everest Base Camp) na wysokości 5 364 m n.p.m.
- Droga północna – po stronie Tybetu, mniej uczęszczana, ale oferująca bardziej stabilne warunki pogodowe. Punkt początkowy to Rongbuk Base Camp, zlokalizowany na wysokości 5 150 m n.p.m.
Obie trasy są niebywale trudne i wymagają doskonałej kondycji fizycznej, doświadczenia wysokościowego oraz odpowiedniego przygotowania logistycznego. Czas potrzebny na zdobycie szczytu wynosi zwykle od 6 do 10 tygodni.
Czy Mount Everest wciąż rośnie?
Tak, Mount Everest nieustannie rośnie! Chociaż tempo tego wzrostu jest niewielkie – około 4 milimetry rocznie – jest ono istotne z punktu widzenia geologii. Ruchy tektoniczne płyt kontynentalnych, w szczególności nadal działającego zderzenia płyty indyjskiej z euroazjatycką, powodują ciągłe wypiętrzanie Himalajów.
Co więcej, wysokość Everestu może delikatnie zmieniać się także pod wpływem czynników tektonicznych, trzęsień ziemi i zjawisk lodowcowych. Na przykład podczas trzęsienia ziemi w Nepalu w 2015 roku naukowcy zaobserwowali lokalne zmiany wysokości niektórych punktów w Himalajach.
Jakie warunki panują na szczycie Mount Everestu?
Na wysokości blisko 9 tysięcy metrów powyżej poziomu morza człowiek znajduje się w tzw. “strefie śmierci”. Niskie ciśnienie atmosferyczne oznacza, że zawartość tlenu w powietrzu spada do zaledwie 1/3 tego, co przy poziomie morza. Bez odpowiedniej aklimatyzacji lub użycia tlenu z butli, przebywanie w takich warunkach może zakończyć się tragicznie.
Temperatury na szczycie mogą spadać do -60°C, a wiatr osiągać prędkość ponad 150 km/h. Pogoda zmienia się błyskawicznie, a przesunięcie okna pogodowego o kilka godzin może oznaczać katastrofę – zamiecie śnieżne, lawiny czy ekstremalne zimno.
Mimo tych niesprzyjających warunków każdego roku setki alpinistów podejmują próbę zdobycia szczytu. Dla jednych to symbol pokonania własnych ograniczeń, dla innych – spełnienie marzenia życia.
Dlaczego Mount Everest przyciąga tylu wspinaczy?
Mount Everest to nie tylko najwyższy punkt na Ziemi — to również symbol ludzkiego dążenia do przekraczania granic możliwości. Zdobycie Everestu to zarówno prestiż, jak i ogromna osobista satysfakcja. Dla zawodowych alpinistów jest często uwieńczeniem wieloletniej kariery, a dla amatorów – szalonym marzeniem, które wymaga ogromnych nakładów finansowych i przygotowania.
Jednak w ostatnich latach popularność Everestu wywołała kontrowersje. Zbyt duża liczba wspinaczy w krótkich „oknach pogodowych” prowadziła do niebezpiecznych zatorów pod szczytem, co skutkowało wypadkami i ofiarami śmiertelnymi. Problemem są również odpady pozostawiane przez wyprawy – plastik, butle z tlenem czy sprzęt wspinaczkowy, co czyni Mount Everest jednym z najwyżej położonych śmietnisk świata.
Mimo to magia Everestu nie słabnie. Każdego roku kolejne osoby zapisują się na listy wypraw, gotowe stawić czoła brutalnemu klimatowi, ryzyku i bólowi – wszystko po to, by choć przez chwilę stanąć na dachu świata.
