Zasady zestawiania dobowych racji pokarmowych

Zalecenia co do ilości składników odżywczych w dobowej racji pokarmowej poszczególnych fizjologicznych grup ludności oraz znajomość składu chemicznego i wartości odżywczej środków spożywczych, a także podstawowych procesów przyswajania i wykorzystania składników odżywczych w ustroju umożliwają zestawienie dobowego pożywienia tak, by zaspokajało ono metaboliczne potrzeby i zapewniało sprawność funkcjonalną ustroju i prawidłowy stan odżywienia.

Dla ułatwienia praktycznego postępowania w zakresie żywienia ustalono na podstawie danych naukowych zasady żywienia grup ludności oraz opracowano pomoce dla planowania dobowych racji pokarmowych.

Podział dobowej racji pokarmowej na posiłki jest w żywieniu człowieka fizjologicznie uzasadniony wymaganiami procesów trawienia oraz przemiany materii. Całodzienne pożywienie rozdziela się zazwyczaj na 3 do 5 posiłków. Tylko noworodki otrzymują 7 posiłków, niemowlęta 6, a później 5, przy czym skład i sposób ich żywienia reguluje obecnie opiekujący się niemowlęciem lekarz pediatra. Pożywienie dzieci w wieku 1-3 lat podaje się z zasady w 5 posiłkach: obiad powinien zawierać 30% z dobowej ilości każdego składnika odżywczego i wartości energetycznej, śniadanie i kolacja 20-25%, drugie śniadanie i podwieczorek po 10-15%. Podobny rozkład pożywienia na posiłki jest wskazany w czasie całego okresu rozwoju, z tym że wartość drugich śniadań lub podwieczorków ulega zazwyczaj obniżeniu. 5 posiłków powinny spożywać również kobiety w okresie ciąży i karmienia. Dla ludzi dorosłych fizjologicznie równoważne są także 4 posiłki, przy których w naszych warunkach obiad dostarcza 30-40% dobowej racji, śniadanie i kolacja 25-30%, zaś czwarty posiłek (drugie śniadanie lub podwieczorek) 5- -10%. Śniadanie, jako pierwszy posiłek po 10-12-godzinnej przerwie, powinno być dobrze zestawione i raczej obfitsze (30% z całości dobowej racji). Często spotykane w żywieniu ludności 3 posiłki w ciągu doby są jeszcze wystarczające dla ludzi dorosłych, niemniej wydłużenie przerw między posiłkami może u niektórych osób wywoływać objawy gorszego samopoczucia i zmęczenia.

Zestaw produktów dobowej racji pokarmowej powinien być bardzo urozmaicony i składać się z artykułów należących do wszystkich grup produktów spożywczych. Dla ułatwienia planowania ilości środków spożywczych w dobowej racji opracowano tabele, które podają pożądane ilości produktów z różnych grup z wzięciem pod uwagę w możliwym zakresie polskich tradycji i nawyków żywieniowych oraz z uwzględnieniem zestawów tańszych i droższych. W tabeli 4.16 podano przykładowo zestaw C, zapewniający pełnowartościowe wyżywienie o umiarkowanym koszcie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>