Zalecane ilości i źródła cukrowców i tłuszczowców

Prawie całą masę tłuszczowców i cukrowców dobowej racji pokarmowej zużywa ustrój na pokrycie potrzeb energetycznych. W ustalaniu proporcji między tymi grupami związków dążono do zapewnienia korzystnych warunków trawienia w przewodzie pokarmowym, brano pod uwagę wpływ tych składników na wartość smakową pożywienia i jego objętość, a także ich wpływ na metabolizm lipidów. Uznano, że tłuszcze powinny pokrywać nie więcej niż 35% wartości energetycznej pożywienia. Przy założeniu, że 10 do 15% wartości energetycznej pochodzi z przemiany białek, cukrowce dostarczają resztę, tzn, ok. 55-60% kalorii pożywienia.

W pożywieniu wzorcowej kobiety (2200 kcal) i wzorcowego mężczyzny (3000 kcal) ilość cukrowców powinna wynosić 300-330 g na dobę u kobiet i 412-490 g u mężczyzn, a ilość tłuszczu nie powinna przekraczać 85 g u kobiet i 130 g u mężczyzn. Przy doborze produktów węglowodanowych należy ograniczać spożycie cukru i słodyczy, gdyż szybkie trawienie tych dwucukrów i wchłanianie powoduje wzrost poziomu cukru we krwi i szybkie przemieszczanie glukozy do komórek tkanki tłuszczowej, co ma sprzyjać występowaniu otyłości.

Tłuszcz pożywienia powinien pochodzić z różnych źródeł: użycie olejów jadalnych (słonecznikowy, sojowy) jest ważne dla pokrycia zapotrzebowania na niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, które powinny pokrywać 1-3% wartości energetycznej dobowej racji. Wyższa zawartość niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (ok. 10% wartości energetycznej pożywienia) przeciwdziała narastaniu miażdżycowych zaburzeń poziomu lipidów i może być stosowana zapobiegawczo także u ludzi zdrowych.

Zalecane ilości składników mineralnych i witamin. Zapotrzebowanie dobowe na wapń określono na podstawie badań bilansu wapniowego oraz analizy ilości wapnia zatrzymywanej w ustroju na proces wzrostu i uwapnienia tkanki kostnej. W okresie ciąży wzięto pod uwagę również potrzeby płodu, a w okresie karmienia straty wapnia związane z laktacją. Założono również, że wapń nie jest w całości wchłaniany z przewodu pokarmowego. .

Zapotrzebowanie na siarkę wiąże się z zapotrzebowaniem na aminokwasy siarkowe

Międzynarodowy komitet rzeczoznawców ustalił, że ilości wapnia wynoszące dla dzieci 500-700 mg, dla dorosłych 400-500 mg, zaś dla kobiet ciężarnych 1000-1200 mg na dobę powinny pokryć zapotrzebowanie na niego. W wielu krajach, m.in. w Polsce, zaleca się wyższe ilości wapnia, co jest związane z zawartością w pożywieniu innych składników wpływających na wchłanianie i wykorzystanie wapnia (np. wit. D, białka).

Zalecane ilości fosforu opierają się głównie na ustalonych korzystnych proporcjach wapnia do fosforu oraz na zwiększaniu Się ilości fosforu w ustroju w czasie wzrastania. Zalecane ilości magnezu oceniono przede wszystkim na podstawie badań bilansowych. U uwagi na rolę magnezu jako katalizatora enzymów komórkowych oraz zaobserwowaną korelację między ilością magnezu w pożywieniu a występowaniem niektórych chorób cywilizacyjnych (miażdżyca, nowotwory) nadal prowadzi się badania nad uściśleniem jego dobowego zapotrzebowania.

Zapotrzebowanie na siarkę wiąże się z zapotrzebowaniem na aminokwasy siarkowe. Obszerne badania przeprowadza się nad zapotrzebowaniem na żelazo. Fizjologiczne wydalanie żelaza z ustroju jest bardzo oszczędne. Zalecane ilości żelaza uwzględniają potrzeby w procesie wzrastania, a u dojrzałych kobiet okresowe straty tego pierwiastka oraz straty związane z ciążą i karmieniem (żelazo przekazane do organizmu płodu, do łożyska, strata krwi w okresie porodu oraz niewielkie ilości żelaza wydzielane z mlekiem): uwzględniono również fakt ograniczonego wchłaniania żelaza. W niektórych krajach, np. USA, zaleca się wyższą niż w Polsce ilość żelaza w pożywieniu małych dzieci (do 15 mg), a także młodzieży oraz kobiet w wieku reprodukcji (18 mg/dobę).

Zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe nie zostało jeszcze w pełni określone. Dość dobrze poznano zapotrzebowanie na jod. Zaleca się również pewne ilości fluoru, miedzi, cynku, manganu. Proponowane ilości witamin zapewniają utrzymanie ich korzystnego poziomu w płynach ustrojowych oraz prawidłowej aktywności enzymów, w których występują jako koenzymy. Zapotrzebowanie na tiaminę, ryboflawinę i niacynę ustala się w określonej proporcji do wartości energetycznej pożywienia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>