Wapń i fosfor

Do składników mineralnych występujących głównie w związkach o znaczeniu podporowym i osłaniającym należą wapń, fosfor, magnez, fluor, siarka. Każdy z wymienionych pierwiastków spełnia ponadto określoną, swoistą rolę w procesach metabolicznych i funkcjach fizjologicznych ustroju.

Wapń odłożony w kościach i zębach stanowi 99°/o ogólnej ilości tego pierwiastka w ustroju. Jego związki (fosforany i węglany) nadają tkance kostnej i zębowej twardość, a równocześnie są rezerwuarem wapnia, z którego przechodzą do płynów ustrojowych w razie okresowego niedoboru źródeł pokarmowych.

Pozostała część wapnia występuje głównie w płynach pozakomórko- wych. Wapń wpływa na przepuszczalność błon komórkowych, działanie niektórych enzymów i na pobudliwość nerwową komórki, co np. w komórkach mięśniowych prowadzi do skurczu miofibryli. Wapń pozako- mórkowy odgrywa rolę w procesie krzepnięcia krwi.

Głównym źródłem wapnia w pożywieniu krajów rozwiniętych są mleko i sery. W produktach roślinnych zawartość tego pierwiastka jest z reguły kilkakrotnie mniejsza niż w mleku. Zbyt mała ilość wapnia w pożywieniu dzieci może powodować zwolnienie procesu wzrastania. Zmiany uwapnienia kości występują u dzieci raczej przy niedoborze wit. D. Przyczyny obniżonego uwapnienia kości, zwłaszcza u ludzi starszych, nie są jeszcze w pełni poznane.

Fosfor jest podstawowym anionem wewnątrzkomórkowym i elementem budulcowym kwasów nukleinowych, nukleotydów i niektórych koenzymów. Wysokoenergetyczne związki fosforowe powstające w komórce tworzą łatwy do uruchomienia zapas energetyczny i umożliwiają szybkie przejście energii chemicznej w inne postacie energii. Z ogólnej ilości fosforu w ustroju ok. 75°/o występuje w kościach i zębach, głównie jako sól wapniowa. Fosfor jest rozpowszechniony w naturalnych produktach spożywczych. Z wyjątkiem mleka i serów prawie zawsze przewyższa ilość wapnia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>