Trawienie pożywienia i wchłanianie składników odżywczych cz. II

Przewód pokarmowy w swej ogólnej budowie, przypomina rurę o nieregularnym przekroju i pofałdowanych ścianach, tworzącą w jamie brzusznej liczne pętle. Anatomicznymi częściami przewodu pokarmowego są: jama ustna, gardło, przełyk, żołądek, jelito cienkie (na które składa się dwunastnica, jelito czcze i jelito kręte) oraz jelito grube zakończone odbytem. W rozwojowym i czynnościowym związku z przewodem pokarmowym pozostają narządy gruczołowe: ślinianki, trzustka i wątroba. Ściany jamy ustnej i gardła mają specyficzną budowę. Od przełyku począwszy ściana przewodu pokarmowego zbudowana jest z tych samych zasadniczych warstw (rys. 4.6). Wnętrze przewodu wyściela błona śluzo wa zbudowana z tkanki łącznej, pokryta od strony światła przewodu, nabłonkiem, stale zwilżanym wydzieliną gruczołów znajdujących się w błonie śluzowej lub tkance podśluzowej, a także w samym nabłonku. Pod błoną śluzową znajduje się delikatna blaszka mięśniowa, a pod nią tkanka podśluzowa, błona mięśniowa, składająca się z warstwy okrężnej i warstwy podłużnej, i błona surowicza. Od strony światła na warstwie okrężnej leżą sploty nerwowe podśluzowe, zaś pod tą warstwą – sploty nerwowe śródścienne, które „regulują napięcie oraz skurcze mięśni jelitowych.

Zawiązkiem przewodu pokarmowego w okresie zarodkowym jest en- doderma (wewnętrzny listek zarodkowy), obrastająca początkowo odżywczy pęcherzyk żółtkowy (rys. 4,7). W dalszym etapie odłącza się ona od pęcherzyka żółtkowego i przyjmuje kształt cewy, tzw jelita pierwot- nego. Część endodermy wpukla się i daje początek trzustce i wątrobie, największym gruczołom układu trawiennego. Endodermalna cewa jelita pierwotnego daje początek nabłonkowi jelitowemu i jego gruczołom, wgłębiającym się do łącznotkankowej warstwy błony śluzowej. Tak więc najistotniejsze dla procesu trawienia v wchłaniania gruczoły i nabłonek jelitowy pochodzą z tej samej warstwy endodermalnych komórek zarodkowych. Już w okresie zarodkowym ku głowowej części jelita pierwotnego wgłębia się ektoderma (zewnętrzny listek zarodkowy), z której powstaje nabłonek jamy ustnej i gruczoły ślinowe. W miejscu styku obu listków komórki zanikają, powodując udrożnienie.

– a) świadoma funkcja przyjmowania, gryzienia i żucia pokarmu,

– b) potykanie kęsów pokarmowych,

– c) skurcze toniczne mięśni ściany jelit, umożliwiające mieszanie pokarmu, ,

– d) falowo przebiegające skurcze mięśni okrężnych, zwane ruchami perystaltycznymi, które przesuwają pokarm w kierunku jelita grubego i odbytu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>