Sterowanie hormonalne rozwoju tkanki kostnej

Ukształtowanie się poszczególnych kości nie stanowi jednak zakończenia procesu przebudowy tkanki kostnej, który trwa przez całe życie. Do ok. 30 r, ż (krócej u mężczyzn niż u kobiet) ma miejsce rozbudowa trzonów kości-, dopiero po tym wieku stopniowo zmniejsza się grubość warstwy korowej oraz powstają małe jamki. Proces ten nazywamy rze- szotnieniem (osteoporozą fizjologiczną). Przyspiesza go u kobiet po kii- makterium zanik produkcji hormonów zwanych estrogenami, które są jednym ze stymulatorów rozwoju tkanki kostnej. Nieco wolniej proces ten przebiega u mężczyzn. W starszym wieku bywa nazywany osteoporozą starczą i prowadzi do stopniowego zaniku części tkanki kostnej.

Sterowanie hormonalne rozwoju tkanki kostnej jest dość złożone (por. rys. 10.4, rozdz. „Rola hormonów”). Najważniejszą rolę odgrywa tu ludzki hormon wzrostu (HGH), który po okresie wpływów hormonalnych matki (utrzymują się one jeszcze do 3-4 r. ż.) przejmuje sterowanie rozwojem kośćca w obecności hormonu wydzielanego przez tarczycę, a zwanego tyroksyną. W okresie pokwitania wzrasta rola estrogenów wydzielanych przez gonady u kobiet i androgenów wydzielanych przez jądra u mężczyzn (hormon zwany testosteronem). Pewną rolę odgrywają także kortykoidy wydzielane przez nadnercza.

Tkanka kostna ulega także stosunkowo łatwo odkształceniom w procesie rozwoju, powodowanym tak procesami chorobowymi (np. zrosty między kręgami, co prowadzi do ograniczenia ruchów, zmiany gruźlicze, reumatyczne i inne deformacje kości), jak i przerostami roboczymi, Na przykład u bokserów tworzą się wyrośle kostne ograniczające zakres ruchów w stawie biodrowym, u narciarzy dzioby kostne na kościach goleni i stopy. Te ostatnie zmiany są wynikiem działania sił wyzwalanych na styku tkanki kostnej i ścięgien mięśni.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>