ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA CZ. II

Poszczególne gruczoły dokrewne kształtują się stopniowo, w ściśle określonym okresie rozpoczynają lub nasilają swą czynność wydzielni- czą. Przysadka szczególnie szybko rozwija się w ciągu pierwszych 4 lat życia oraz w okresie pokwitania, tarczyca – w okresie przed- pokwitaniowym i pokwitania. Znajdujące się na tylnej ścianie tarczycy cztery niewielkie gruczoły przytarczyczne (przytarczyce) do 4 r.ż. powiększają się tylko dwukrotnie: ich znaczny rozwój obserwuje się w okresie przedpokwitaniowym. Nadnercza wykazują zróżnicowane tempo rozwoju części zewnętrznej, zwanej korą, i wewnętrznej, czyli rdzenia. U dzieci nadnercza są stosunkowo silniej rozwinięte niż u dorosłych, a ich dalsze doskonalenie się polega raczej na różnicowaniu się budowy. W dzieciństwie przeważa w nadnerczach warstwa korowa, w okresie pokwitania dopiero rozwija się silnie warstwa rdzeniowa. Grasica składa się u dzieci z oddzielnych zrazików, które po zakończeniu dojrzewania przerasta tkanka łączna, wreszcie grasica zanika, a na jej miejscu tworzy się tkanka tłuszczowa. Szyszynka jest u dzieci stosunkowo duża, lecz już ok. 7 r.ż. jej czynność słabnie. Także wysepki Langerhansa, które stanowią gruczoł dokrewny trzustki, po okresie płodowym niewiele rozwijają się i o ile u noworodka stanowią jedną trzecią trzustki, to u dorosłego zaledwie 3%. Po urodzeniu ich rozwój zaznacza się jedynie w ciężaru’gonad oraz macicy- i prostaty (wg Tannera, 1973 – modyfikacja) ciągu 3 pierwszych lat życia oraz w okresie pokwitania. Rozwój gonad zaczyna się w okresie płodowym, następnie jest zahamowany i przyśpiesza się dopiero ok, 7-9 r. ż. wraz ze zwiększonym wydzielaniem hormonów gonadotropowych przez przysadkę (rys. 10.3). Mimo znacznej aktywności w produkcji hormonów gonady nadal rozrastają się do ok. 20 r ż. Rozwój jąder polega głównie na rozbudowie cewek nasiennych w wieku 10-16 lat oraz powiększaniu się ich wymiarów: struktura jajników doskonali się ok. 8-14 r. ź. Pełną sprawność gonady osiągają już w kilka miesięcy po menarche (pierwszej menstruacji u kobiet): trwa ona do okresu klimakterium, tj. do menopauzy (zakończenia miesiączkowania). U chłopców sygnałem sprawności gonad jest pierwszy wytrysk nocny (tzw polucja lub zmaza nocna) w czasie snu (zazwyczaj erotycz- r.ego), zdolność do produkcji plemników utrzymuje się do późnej starości

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>