Przemiana materii cz. II

Braki substratu energetycznego i materiałów budulcowych hamują proces replikacji DNA. Synteza RNA odbywa się w jądrze, a wytwarzane cząstki RNA są kopią fragmentu łańcucha DNA (proces transkrypcji). Synteza polipep- tydów i białek jest sterowana przez wytworzone nukleoproteidy RNA, według których zostaje ustalona kolejność aminokwasów w syntetyzowanym łańcuchu peptydowym, Synteza białek wymaga nakładu energii, której źródłem jest ATP, oraz odpowiedniego zestawu aminokwasów.

Do wielu innych procesów, przemian i syntez komórka wykorzystuje szereg produktów powstających w różnych etapach kaskadowego procesu utleniania biologicznego. Syntetyzowane są lipidy budulcowe i zapasowe: przy niedostatecznej podaży glukozy komórki zwierzęce podejmują proces glikoneogenezy, w którym wyjściową substancją do syntezy glukozy jest głównie kwas pirogronowy, uzyskiwany z niektórych aminokwasów. W przemianach komórkowych kompletowane są też zestawy aminokwasów, potrzebnych do syntezy białek, oraz zachodzą przekształcenia aminokwasów na inne związki azotowe, wśród nich zasady puryno- we i pirymidynowe, konieczne do syntezy DNA i RNA.

W syntezie enzymów odpowiednie białka łączą się z właściwymi koenzymami, w większości substancjami egzogennymi, dla komórek zwierzęcych, dostarczanymi z pożywienia. Komórka produkuje również substancje ochronne, przeciwdziałające niepożądanym czynnikom pozako- mórkowym. Ważnym regulatorem nasilenia i ukierunkowania przemian jest ilość materiału metabolicznego w komórce i w jej bezpośrednim środowisku. Wpływa on na intensywność wytwarzania i zasób RNA, enzymów i białka komórkowego, aktywność glikolizy i syntezę tłuszczów zapasowych, a także nasilenie glikoneogenezy z własnych materiałów przy niedostatecznym dopływie glukozy pokarmowej. Zjawisko to, zwanev_ autoregulacją, jest obserwowane w różnych modyfikacjach w złożonych organizmach zwierzęcych i u człowieka.

Metabolizm komórek zwierzęcych nie zapewnia pełnych przemian składników nawet w obrębie tych samych grup związków. Komórki organizmu ludzkiego nie wytwarzają 8 aminokwasów potrzebnych do syntez oraz 3 spośród wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Wytwarzanie glukozy z aminokwasów i glicerolu jest również ograniczone i na ogół nie wystarcza na pełne pokrycie potrzeb energetycznych komórki. Obecność tych związków w pożywieniu jest więc niezbędna.

W tabeli 4.9 zebrano wszystkie egzogenne składniki odżywcze niezbędne w żywieniu człowieka, tzn. takie, które muszą być systematycznie dostarczane w pożywieniu. Pozostałe może ustrój wytworzyć z ogólnej puli związków cukrowcowych, tłuszczowców i białek. Człowiek przystosował się jednak do mieszanego pożywienia, zawierającego wszystkie naturalne składniki odżywcze, a równomierne ich wprowadzanie w pokarmie jest zgodne z potrzebami komórek i całego ustroju: obciąża też ono najmniej przebieg fizjologicznych procesów przemian, a także trawienia i wchłaniania pożywienia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>