Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych

Kolejne etapy trawienia wielkocząsteczkowych cukrowców, tłuszczów i białek oraz wchłanianie uzyskanych z nich składników odżywczych przedstawiają się następująco. Trawienie skrobi rozpoczyna się w jamie ustnej, Ptialina działając w środowisku lekko zasadowym na rozklejone ziarenka skrobiowe powoduje odłączanie się krótkich łańcuchów dekstryn oraz dwucukru maltozy, tę zaś śladowe ilości maltazy rozkładają w niewielkiej części do glukozy. Kwaśne środowisko żołądka hamuje działanie ptialiny.

Pełna hydroliza skrobi następuje w jelicie cienkim. Alfa-amylaza trzustkowa odłącza od skrobi cząstki maltozy i innych oligosacharydów. W dalszym etapie, przebiegającym przyściennie, działają enzymy nabłonka jelitowego: maltaza i izomaltaza wzmagają aktywność amylazy trzustkowej i kończą hydrolizę przez nią rozpoczętą: odłączając pojedyncze cząstki glukozy, sacharaza hydrolizuje sacharozę do glukozy i fruktozy, a laktaza hydrolizuje cukier mleczny do galaktozy i glukozy.

Jednocukry zawarte w pożywieniu oraz uwolnione w czasie trawienia są wchłaniane już w dwunastnicy, a następnie w całym jelicie cienkim: glukoza i galaktoza na drodze transportu czynnego, a inne jednocukry pa drodze ułatwionej dyfuzji. Przechodzą one następnie do naczyń żyl- nych, odprowadzających krew do żyły wrotnej.

W pierwszych tygodniach życia sok trzustkowy nie zawiera amylazy, dlatego niemowlętom nie podaje się w tym okresie mieszanek mącznych i kleików. Tłuszcze pożywienia są głównie trójglicerydami, ilość fosfolipidów i cholesterolu jest w nich na ogół mała, a inne tłuszczowce stanowią jedynie domieszkę. Lipaza żołądkowa wywiera słabe działanie na tłuszcze i ma znaczenie jedynie u niemowląt w odniesieniu do zemulgowanego tłuszczu mleka. Pełne trawienie tłuszczów rozpoczyna się w dwunastnicy. Składa się na nie emulgacja tłuszczów pod działaniem kwasów żółciowych i rozkład trójglicerydów pod wpływem lipazy trzustkowej na jedno- i dwuglicerydy, wspomagające proces eraulgacji. Fosfolipaza trzustkowa rozkłada fosfolipidy, a esteraza cholinowa – estry cholesterolu. Wszystkie te tłuszczowce, zhydrolizowane w różnym stopniu, tworzą przy udziale kwasów żółciowych roztwór micelarny, z którego zostają wchłonięte na drodze aktywnego transportu, a cholesterol na drodze dyfuzji. W komórkach nabłonka jelitowego zachodzi estryfikacja cholesterolu i resynteza tłuszczów obojętnych i fosfolipidów: tworzą one skupienia otoczone warstewką białkową (chylomikrony) i w tej postaci przechodzą do naczyń chłonnych. Kwasy tłuszczowe o krótkim i średnim łańcuchu w większości przechodzą do naczyń włosowatych, a następnie z krwią żyły wrotnej do wątroby.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>