Pokrewieństwo a podobieństwo – ciąg dalszy

Omówione podobieństwa odnoszą się do cech w znacznym stopniu podatnych na wpływy środowiskowe: wysokości ciała, wymiarów części ciała, ciężaru, inteligencji itd. O tym, że omówione zwiększone podobień- stwo jest rzeczywiście pochodzenia środowiskowego, świadczyć może fakt, że dla liczby linii papilarnych na palcach wielkości współczynników korelacji (r) stwierdzone w konkretnych badaniach są niemal idealnie zgodne z teoretycznymi (wynikającymi z liczby posiadanych takich samych genów):

Za pewne różnice między bliźniętami MZ, np. w wysokości ciała i czasie oraz kolejności kostnienia (rys. 9.26, r = od 0,7 do 0,92), może być odpowiedzialne zróżnicowane środowisko. Poza tym bliźnięta MZ (tzw, prawdziwe) rozwijają się zazwyczaj w jednej owodni w łonie matki, co stwarza warunki konkurencji o składniki pokarmowe itp. Tego rodzaju sytuacja nie.występuje dla bliźniąt DZ, które rozwijają się w oddzielnych owodniach, co uniezależnia je od siebie w większym stopniu.

Istnieją i inne warunki, które powodują podwyższenie współczynników korelacji między krewnymi, w porównaniu z tymi, jakie wynikają z losowego procentu identycznego materiału genetycznego. Dzieje się tak, gdy rodzice dobierają się podobnymi cechami (dobór wybiórczy pozytywny) lub gdy są ze sobą spokrewnieni.

O ile małżeństwa między bliskimi krewnymi są stosunkowo rzadkie, o tyle małżeństwa dobierają się pod względem wyglądu i właściwości psychomotorycznych podobnymi cechami. Dotyczy to zarówno wysokości ciała, jak wyglądu twarzy, a nawet różnych szczegółów budowy małżowiny usznej. Wyjątek stanowi tu wydolność robocza (sprawność oddechowo-krążeniowa), dokładność ruchów i chorowitość. Pod tym względem osoby mało sprawne i chorowite, szukając widocznie opieki, wchodzą w związki małżeńskie z osobami wysoko sprawnymi i zdrowymi. ‚

Specjalną pozycję pod względem podobieństwa zajmują cechy uwarunkowane genami zlokalizowanymi w chromosomie X, które zawierają pewne informacje dotyczące budowy i wielkości ciała. Pod tym względem najbliżsi sobie są ojciec i córka, jej bowiem przekazuje ojciec jedyny posiadany chromosom X. Ojciec i syn są sobie pod tym względem zupełnie obcy, bowiem jedyny chromosom X syn otrzymuje od matki.

Podobieństwo konkretnych cech może być jednak ułudne już między dziadkiem a wnukiem, bowiem na skutek podziału materiału genetycznego, jeżeli istnieje więcej niż 6 alleli dla danego miejsca genowego, wnuk może nie otrzymać ani jednego allelu przekazanego po linii dziadka (rys. 9.29). Dziadek AB nie ma żadnych wspólnych genów w danym miejscu genowym z wnukiem CE, zaś pradziadkowie AB i CD żadnych wspólnych alleli z prawnukiem EH. Ma tu miejsce „gubienie genów”, czyli z pokolenia na pokolenie coraz mniejsza jest szansa posiadania al- leli z konkretnej linii swych przodków. W czwartym pokoleniu szansa posiadania identycznych genów wynosi już 6,25%, w szóstym 1,56%, a w siódmym poniżej jednego procentu (0,78%). Jak z tego wynika, doszukiwanie się przez dziadków podobieństwa w swych wnukach nie zawsze ma biologiczne podstawy, szczególnie gdy biorą pod uwagę jakąś jedną konkretną cechę. W całym zespole cech szansa taka jest jednaki duża, wynosi bowiem, jak już wpominaliśmy, 25%.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>