Budowa poszczególnych mięśni

Rozwój mięśni jest ściśle związany z rozwojem nerwów ruchowych i zakończeń ich włókien obwodowych, tzw. płytek końcowych, wchodzących w kontakt z jądrami oraz naczyniami krwionośnymi (rys. 5.12). Nerwy ruchowe formują się już w okresie życia płodowego, ale ich rozwój następuje dopiero w życiu pozapłodowym. W 4-5 r. ż., rozgałęzienia nerwów wnikają do włókien mięśniowych, a w 5-6 r. ż. proces ten jest niemal zakończony (rys. 5,13). Wcześniej rozwija się unerwienie mięśni umożliwiających ssanie, następnie mięśni kończyn niemowlęcia (A), dziecka 4-letniego (B) oraz w mięśniu piszczelowym przednim w wieku 7,5 lat (C) i 36 lat (D) (wg Jakowlewej, 1958) w ścisłej zależności od rozwoju ich funkcji ruchowych, tak więc zostaje zachowana cefalokaudalna kolejność rozwoju.

czytaj więcej

Okres rozwoju śródmacicznego

Wkrótce po zapłodnieniu jajo zaczyna się dzielić. Masa cytoplazmy w stosunku do masy jądra jest w nim wielokrotnie większa niż w innych komórkach ciała. Zapłodnione jajo ma już podwójny zestaw chromosomów (23 pary). Dzieli się ono początkowo na dwie komórki, potem w procesie kolejnych podziałów, zwanych bruzdkowaniem, powstaje twór zwany morulą (rys. 11.11), przypominający owoc morwy, otoczony przejrzystą osłonką. W czasie tych podziałów jajo, które zostaje zapłodnione zazwyczaj w jajowodzie, przesuwa się ku macicy (rys. 11.12). W przebiegu dalszego bruzdkowania tworzy się blástula’ z której powstaje blastocysta, mająca postać pęcherzyka. Takie ukształtowanie jest możliwe, gdyż jeszcze w okresie moruli komórki swobodnie przesuwają się względem siebie i zmieniają swe kształty, dopasowując się do siebie. Na jednym biegunie blastocysty grupują się komórki większe, tworząc węzeł zarodkowy. Jamę blastocysty wypełnia płyn, który pochodzi z bla- stuli. . wej, a następnie wnikają w głąb. W ten sposób dochodzi do śródmiąższowego zagnieżdżenia się zarodka, co następuje 8-10 dnia po zapłodnieniu.

czytaj więcej

Z wiekiem układ krążenia ulega znacznym zmianom

Gałęzie tętnicze wątroby a gałązie tętnicze narządów jamy brzusznej komory serca. Utlenowana krew z lewej komory przesyłana jest przez tętnicę główną drogą drobniejszych tętnic do naczyń włosowatych całego ciała. Stąd dostaje się do drobnych naczyń żylnych, które łącząc się w coraz większe naczynia, dochodzą do prawego przedsionka serca jako żyła główna górna i dolna.

czytaj więcej

Omówienie i uzasadnienie zalecanych norm żywienia

Zalecenia dotyczące wartości energetycznej pożywienia i ich fizjologiczne podstawy. Zapotrzebowanie energetyczne człowieka wyznaczono głównie na podstawie badań nad wysokością dobowych wydatków energetycznych: według nich określano ilość składników odżywczych dostarczających w ciągu doby równoważną ilość energii chemicznej. Opierano się również,. zwłaszcza w badaniach małych dzieci, na danych co do wartości energetycznej dobowych racji pokarmowych dowolnie spożywanych przez dłuższy okres.

czytaj więcej

Warunki bytowe a rozwój

Każdy człowiek bytuje w środowisku, w którym występuje i działa nań kompleks różnorodnych czynników. Jednym z zespołów takich czynników są warunki społeczno-bytowe, zwane inaczej społeczno-ekonomicznymi lub ogólnikowo grupą społeczną.

czytaj więcej

Rola wychowawcy i nauczyciela

Testy psychomotoryczne dokonywane okresowo przez nauczyciela wychowania fizycznego wraz z psychologiem mają na celu ocenę możliwości indywidualnych dziecka oraz ocenę postępu w kształtowaniu efektywnych właściwości aparatu ruchu. Ważne jest przy tym niezmiernie ocenianie ucznia za postęp uzyskiwany w danym okresie (np. półroczu), a nie za absolutny poziom sprawności fizycznej. Jak wiadomo, właściwości budowy ciała i jego działania są zdeterminowane genetycznie. Stąd branie pod uwagę tego, co dziecko może wykonać, byłoby oceną cech od niego niezależnych. Ocena w szkole ma być także czynnikiem wychowawczym, a więc stymulować dziecko do dalszej pracy, toteż musi być sprawiedliwa w jego i jego kolegów odczuciu.

czytaj więcej

OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA

Ochrona zdrowia człowieka może być realizowana przez rozwijanie zdolności przystosowawczych ustroju z jednej strony, a eliminowanie ze środowiska człowieka szkodliwych dla niego czynników z dru< ,?

czytaj więcej

Światło a zdrowie – dalszy opis

Konieczne jest unikanie cieni na powierzchni pracy. Spełnienie tego warunku jest zależne od kierunku padania światła. Oświetlenie ze strony lewej zabezpiecza np. przed rzucaniem cienia na zeszyt przez rękę piszącego ucznia, oświetlenie górne – daje na ogół światło bezcieniowe, oświetlenie dwustronne – częściowo bezcieniowe.

czytaj więcej

Podstawowe aminokwasy budulcowe białek – kontynuacja

Białka złożone tworzą kilka grup. Fosfoproteidy (kazeina mleka, wi- telina żółtka jaja) mają w cząsteczce kwas ortofosforowy. W metalopro- teidach występują atomy pierwiastków metalicznych, jak miedź, cynk, żelazo, wapń i inne, warunkujące aktywność biochemiczną tych związków. Chromoproteidy zawierają barwniki jako grupę prostetyczną, np. hem (hemoglobina, mioglobina), flawiny (niektóre enzymy oddechowe), pochodne karotenu (czerwień wzrokowa) itp. W glikoproteidach grupą prostetyczną są cukry proste, aminocukry lub wielocukry (np. kwas hia- luronowy i kwas chondroitynosiarkowy występujące w mukoproteidach) Lipoproteidy, połączenia białek z tłuszczami prostymi, złożonymi i ste- rydami, znajdują się w błonach komórkowych i są istotne dla procesu aktywnego transportu. Nukleoproteidy, połączenia białka z kwasami nukleinowymi, są związkami, w których kwasy dezoksyrybonukleinowe przenoszą cechy dziedziczne komórki, zaszyfrowane w programie określającym specyfikę białek syntetyzowanych w komórce, zaś kwasy rybonukleinowe bezpośrednio uczestniczą w syntezie białek. Mononukleoty- dy, budujące kwasy nukleinowe, są również elementami budulcowymi szeregu fermentów oraz wysokoenergetycznych związków fosforowych istotnych dla przemian energetycznych w komórce.

czytaj więcej

Znaczenie regulacyjne poziomu składników odżywczych w ustroju

Dotychczas nie poznano bodźców, które wywoływałyby specyficzny głód związany z określonym składnikiem odżywczym. Obserwuje się wprawdzie np. szczególny apetyt na świeże warzywa w okresie wiosny: u niektórych dzieci spotyka się zjadanie wapna ze ściany: nie wiemy, czy w podanych przykładach chodzi o tego typu regulację. Wielokrotnie stwierdzono jednak, że zbyt niskie spożycie choćby jednego ze składni- ków budulcowych i regulujących, a także wyraźne zawyżone spożycie, powoduje ogólny spadek łaknienia, co można uważać za pewnego rodzaju sygnał nieprawidłowego składu pożywienia. Powrót do prawidłowych ilości danego składnika w pożywieniu przywraca prawidłową wrażliwość ośrodka łaknienia.

czytaj więcej

Okres pokwitania – kontynuacja

Między biologami a psychologami istnieje pewna rozbieżność co do nazw i ujęć okresu dojrzewania. Psychologowie nazywają ten okres dorastaniem i umiejscawiają w nim pochodną zmian biologicznych, która występuje z pewnym opóźnieniem. Stąd lokalizują go między 11-12 a 20 r.ż. i dzielą na fazy prepubertalną (1-2 lata), pubertalną (4 lata) i postpubertalną (1-2 lata). Do dojrzałości płciowej prowadzą jednak zmiany zachodzące w całym organizmie, a na osiągnięcie jej człowiek zużywa ok. 1/4 swego życia (współczesne kobiety ok. 1/5 – co wynika z przyspieszenia dojrzewania i przedłużenia życia).

czytaj więcej

Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia

Tryb życia współczesnego człowieka stwarza dla niego nowe warunki środowiskowe. Warunki te z kolei wpływają na człowieka, determinując jego wydolność i sprawność psychofizyczną, a tym samym warunkując jego zdolność do zaadaptowania się do tego środowiska. Dokładne rozpoznanie czynników środowiska pracy czy nauki staje się więc konieczne ze względu na zachowanie zdrowia człowieka. Nauką o przystosowaniu człowieka do pracy (nauki) oraz organizacji i środowiska pracy do potrzeb człowieka jest ergonomia. Celem ergonomii jest uzyskanie maksymalnej wydajności pracy przy jednoczesnym zachowaniu pełnego zdrowia oraz dobrego samopoczucia psychofizycznego i społecznego. Najczęściej wyróżnia się dwa podstawowe kierunki działania praktycznego ergonomii:

czytaj więcej

Magnes, fluor i siarka

Magnez szkieletowej istoty międzykomórkowej tworzy ok. 2/3 całej masy tego pierwiastka w ustroju. W tkankach miękkich magnez zjonizo- wany lub częściowo’ związany z białkiem występuje głównie wewnątrzkomórkowe i jest aktywatorem licznych enzymów. Jest on również niezbędny przy replikacji i stabilizacji struktury kwasów nukleinowych. W pożywieniu stosunkowo wysoka ilość magnezu występuje w mąkach wysokiego przemiału. W białej mące, mięsie i warzywach magnez występuje w umiarkowanej ilości.

czytaj więcej

Funkcje wydzielnicze i mechaniczne układu trawiennego

Funkcje wydzielnicze i mechaniczne układu trawiennego regulują bodźce nerwowe i czynniki hormonalne, których działanie pobudza lokalnie treść pokarmowa i jej składniki chemiczne. Bodźce nerwowe mogą powstawać również na zasadzie odruchu warunkowego, np. przy przyzwyczajeniu do określonego czasu spożycia pokarmu. Wydzielanie gruczołów trawiennych zachodzi pod wpływem kilku substancji o charakterze hormonów, jak gastryna, cholecystokinina-pankreozymina i sekre- tyna.

czytaj więcej