Faza ekspansji

Po pierwszym pół roku, w ciągu którego częste są zgony z różnych przyczyn, szczególnie zaburzeń układu oddychania, dziecko wchodzi w następną fazę swego rozwoju. Jest to wiek, w którym dziecko opanowuje umiejętność władania własnym ciałem i w którym doskonalą się fizjologiczne i biochemiczne mechanizmy jego organizmu, doprowadzając do stanu równowagi zwanego homeostazą. Dynamika rozwoju jest nadal bardzo szybka, jednak z roku na rok maleje: największa jest w ciągu pierwszego roku po urodzeniu, mniejsza już w drugim, jeszcze mniejsza w trzecim. W 2,5-3 r.ż, kończy się pierwszy etap fazy ekspansji i dziecko jest już zdolne do utrzymywania się przy życiu, chociaż nie potrafi jeszcze zdobyć środków do życia, głównie żywności. Pod koniec 3 r.ż. dziecko osiąga ok. 25% ciężaru ciała, 33% powierzchni ciała, 56% wysokości ciała, 65% obwodu klatki piersiowej i 90% obwodu głowy – jakie są właściwe osobie dorosłej. W tym okresie szybko rozwija się aparat ruchu: kościec i mięśnie. Intensywny rozwój tkanki tłuszczowej jest z jednej strony korzystny dla termoregulacji, z drugiej jednak świadczy o przekarmieniu, typowym dla cywilizacji miejskich. U przekarmionego małego dziecka komórki tłuszczowe mnożą się szybko. Jest to objaw niekorzystny, gdyż zbytnie namnożenie się komórek tłuszczowych w dzieciństwie stwarza predyspozycję do otyłości w wieku późniejszym.

czytaj więcej

Pokrewieństwo a podobieństwo – ciąg dalszy

Omówione podobieństwa odnoszą się do cech w znacznym stopniu podatnych na wpływy środowiskowe: wysokości ciała, wymiarów części ciała, ciężaru, inteligencji itd. O tym, że omówione zwiększone podobień- stwo jest rzeczywiście pochodzenia środowiskowego, świadczyć może fakt, że dla liczby linii papilarnych na palcach wielkości współczynników korelacji (r) stwierdzone w konkretnych badaniach są niemal idealnie zgodne z teoretycznymi (wynikającymi z liczby posiadanych takich samych genów):

czytaj więcej

Okres względnej stabilizacji – dalszy opis

Regresja poszczególnych cech jest tym szybsza, w im młodszym wieku osiągają one szczyt rozwoju (rys. 11.33). Tak więc cechy osiągające maksimum rozwoju w dzieciństwie wykazują tempo regresji sięgające 8% na 10 lat (tab, 11.2), natomiast uzyskujące maksimum po 40 roku życia – zmniejszają się w tempie ułamka procentu w ciągu 10 lat. Do tych ostatnich cech należy m.in. szerokość ręki, żuchwy oraz siła mięśni ręki. Cechy te są związane z najdłużej i najbardziej intensywnie użytkowanymi elementami ciała.

czytaj więcej

Organizacja przerw ma podstawowe znaczenie zdrowotne cz. II

Aktualna praktyka szkolna doprowadza do szeregu nieprawidłowości. Przerwy między lekcyjne są powszechnie skracane bądź z winy nauczyciela przedłużającego lekcję (a minuta to już 10% czasu przerwy), bądź w związku z nie zawsze uzasadnionym wprowadzaniem tzw. gabinetowego systemu nauczania, przy którym uczeń przerwę między lekcjami poświęca nie na ruch i odpoczynek, ale na przechodzenie z klasy do klasy, oczekiwanie w korytarzu na nauczyciela itp. W takich sytuacjach przerwy nie zapewniają wypoczynku uczniom, a narastające zmęczenie niekorzystnie wpływa na wydajność pracy na lekcji.

czytaj więcej

Ochrona zdrowia ludności

Jak wynika z powyższych rozważań, ochrona zdrowia człowieka dotyczy dwóch podstawowych kierunków: oddziaływania pośredniego lub bezpośredniego na organizm ludzki oraz oddziaływania na środowisko, obejrnując całokształt zagadnień decydujących o zdrowiu społeczeństwa. W zakres tak ujmowanej ochrony zdrowia wchodzą więc współcześnie różnorodne zagadnienia, dotyczące w szczególności:

czytaj więcej

Znaczenie klimatu dla zdrowia i rozwoju

Sezonowa zmienność naszego klimatu może mieć różny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów i układów. Od pór roku zależy m.in. sprawność ośrodkowego układu nerwowego, mająca istotne znaczenie dla pracy czy nauki (rys. 6.11, 6.12), rytm wzrastania (rys. 6.13), jak też różnorodne funkcje organizmu (rys. 6.14) oraz zachorowalność na niektóre choroby (np. choroby zakaźne).

czytaj więcej

Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych

Kolejne etapy trawienia wielkocząsteczkowych cukrowców, tłuszczów i białek oraz wchłanianie uzyskanych z nich składników odżywczych przedstawiają się następująco. Trawienie skrobi rozpoczyna się w jamie ustnej, Ptialina działając w środowisku lekko zasadowym na rozklejone ziarenka skrobiowe powoduje odłączanie się krótkich łańcuchów dekstryn oraz dwucukru maltozy, tę zaś śladowe ilości maltazy rozkładają w niewielkiej części do glukozy. Kwaśne środowisko żołądka hamuje działanie ptialiny.

czytaj więcej

Skład chemiczny i wartość odżywcza produktów spożywczych

Składniki odżywcze biorące udział w przemianie materii organizmu ludzkiego wprowadza się do niego z pożywieniem. Polska ustawa o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (D. U. Nr 29, 245 z dnia 25. XI.1970) stosuje nazwę „środki spożywcze” i podaje, że są to „substancje lub ich mieszaniny zawierające składniki potrzebne do odżywiania organizmu ludzkiego i przeznaczone w stanie naturalnym lub po ich przerobieniu do spożywania przez ludzi”. Zaliczamy do nich naturalne tkanki roślinne i zwierzęce lub wydzieliny (mleko) organizmów żywych, a także przetwory oraz substancje uzyskane na drodze syntezy, które zawierają składniki odżywcze, a nie ma w nich innych związków chemicznych w ilościach zaburzających prawidłową przemianę materii.

czytaj więcej

GENETYCZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU CZŁOWIEKA CZ. II

Podwójny łańcuch DNA tworzy prawoskrętną spiralę. Szerokość sprali {dwa połączone wiązania nukleotydów) wynosi 10 A, a długość jednego nukleotydu 3,4 A. Na jeden skręt spirali przypada 10 nukleotydów (rys. 9.9).

czytaj więcej

Rozwój i budowa narządów ruchu

Kościec dorosłego człowieka składa się z ok. 223 kości, z których część w procesie rozwoju zrasta się ze sobą, tworząc jedną całość (np. kości czaszki – rys, 5.1). Większość kości sąsiadujących ze sobą (np. kończyn) połączona jest stawami, umożliwiającymi ruchy. Stawy oto- czone są torebkami stawowymi i oplecione więzadłami, zapobiegającymi zwichnięciom i uszkodzeniom. Konstrukcję tę wzmacniają mięśnie szkieletowe. Zakończenia nerwów obwodowych rozmieszczone w mięśniach, stawach i kościach odbierają bodźce informujące o położeniu i stanie napięcia mięśni, jak również stymulujące skurcze i kontrolujące rozkurcze. Rurowata budowa długich kości kończyn powoduje ich znaczną odporność na złamania i pewną elastyczność (szczególnie w młodości, gdy nie są jeszcze silnie zmineralizowane) przy stosunkowo małym ich ciężarze. W ich jamach szpikowych mieści się tkanka krwiotwórcza (szpik kostny).

czytaj więcej

Organizacja przerw ma podstawowe znaczenie zdrowotne

Realizacja takiego postulatu umożliwia także lepszą organizację pracy w domu, ponieważ unika się grupowania w jednym dniu dużej liczby przedmiotów, do których uczeń musi dłużej przygotowywać się w domu, a w drugim dniu przedmiotów nie wymagających pracy domowej. Ze względu na to, że mimo przerw wydajność pracy ucznia spada w ciągu dnia szkolnego, w pierwszej jego połowie należy prowadzić zajęcia trudniejsze (bardziej ucznia obciążające), na koniec dnia zostawiając przedmioty łatwiejsze.

czytaj więcej

Ocena zapotrzebowania na składniki odżywcze w pożywieniu

W czasie procesów chorobowych żywienie dostosowane do zmienionych w chorobie potrzeb ustroju zapewnia pokrycie aktualnych potrzeb metabolicznych, przyczynia się do zwiększenia odporności ustroju, a równocześnie odciąża od pracy chory narząd lub układ. I tak np. pełnowartościowy papkowaty pokarm odciąża od mechanicznej pracy rozdrabniania pożywienia, co jest niezbędne przy złamaniach szczęki, zapaleniach jamy ustnej itp.

czytaj więcej

Źródło niekorzystnych oddziaływań w placówkach wychowania

W grupie drugiej, obciążeń związanych ze specyfiką pracy dziecka, do najważniejszych należą:

czytaj więcej

ROLA ŚRODOWISKA BIOGEOGRAFICZNEGO W ROZWOJU CZŁOWIEKA CZ. II

Klimat decyduje nie tylko o zróżnicowaniu budowy ciała osobników dorosłych, lecz także o przebiegu rozwoju ontogenetycznego. Takie czynniki, jak temperatura, ciśnienie atmosferyczne, mają wpływ na tempo wzrastania. Na przykład u dzieci zamieszkałych na terenach wysokogórskich wysokość ciała wzrasta powoli, a ciężar ciała noworodków jest mniejszy w porównaniu z dziećmi żyjącymi na terenach nizinnych.

czytaj więcej