Molekularne podstawy dziedziczności

Jak już wspominaliśmy, istnieją tylko cztery typy nukleotydów. Ich łączenie się trójkami daje możliwość zakodowania informacji o kolejności aminokwasów w polipeptydach. Kod trójkowy daje 64 różne kombinacje trójek nukleotydowych, zwanych kodonami. Szeregowo połączone trójki tworzą nić DNA. Kolejność, w jakiej uporządkowane są kodony w genie, determinuje kolejność aminokwasów w łańcuchu polipeptydowym. Jeden aminokwas może mieć kilka kodonów, które powodują jego powstanie. Na nici DNA odbywa się transkrypcja informacyjnego RNA (mRNA), który jest przekaźnikiem informacji genetycznej z genów do rybosomów. Rybosomy są miejscami, w których w cytoplazmie odbywa się synteza białek (z 21 różnych aminokwasów).

Synteza mRNA zachodzi w jądrze komórkowym i stamtąd jest on transportowany do cytoplazmy (rys. 9.6). Tu wchodzi w kontakt z rybosomami, nadając im w zależności od posiadanej informacji zdolność syntetyzowania określonych polipeptydów (białek). Proces odczytywania informacji zawartej w mRNA i „przetłumaczenie” jej na odpowiednią kolejność aminokwasów w polipeptydzie nazywamy translacją.

Aminokwasy potrzebne do syntezy polipeptydów w rybosomach dostarczane są przez transportujący RNA (tRNA), który łączy się wybiórczo z określonym aminokwasem. Aminokwas może posiadać kilka odpowiadających mu cząsteczek tRNA, które go transportują do rybosomów.

Cząsteczka tRNA zawiera trójką nukleotydów, tzw. antykodon. Anty- kodon odpowiada kodonowi na nici mRNA. W wyniku tego aminokwasy w syntetyzowanym iańcuchu polipeptydowym ułożone są wg tej kolejności, jaka jest „zapisana” w mRNA. W zależności od rodzaju nici mRNA, jaka związała się z rybosomem, produkowany jest inny rodzaj polipepty- du. W ten sposób w rybosomie formowane są białka o różnym składzie chemicznym i różnych właściwościach. Białka te wykorzystuje komórka w swej działalności jako enzymy lub materiały budulcowe.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>