Kształtowanie się cech jakościowych

Dziedziczenie genów odpowiedzialnych za cechy jakościowe rozpatrzymy na przykładzie grup krwi układu MN. Są one zdeterminowane dwoma allelami, które nazwijmy M i N, Wobec różnych układów u rodziców możliwe są modele dziedziczenia pokazane na rys. 9.18. 2 heterozygoty MN 2 homozygoty NN u rodziców padku więc obojga rodziców homozygotycznych MMXNN ich potomstwo będzie wyłącznie heterozygotyczne, tj. każde z dzieci będzie miało zarówno allel M, jak i N, stąd ich grupy krwi będą MN. W wypadku cbojga rodziców heterozygotycznych oczekiwać należy, że dwoje ich dzieci będzie heterozygotami MN, jedno homozygotą MM i jedno homo- zygotą NN. Ponieważ osobnik MM jest rozpoznawany jako posiadający grupę krwi M, a osobnik NN – grupę krwi N, stosunek liczbowy potomstwa o różnych typach grup krwi można w tym wypadku zapisać jako IM – 2 MN – IN. Jeżeli rodzice są różni: jedno z nich jest homozygotą, a drugie heterozygotą, połowa potomstwa będzie heterozy- gotyczna, a połowa homozygotyczna. (

Opisany powyżej model zakłada brak dominacji jednego allelu nad innym, co oznacza że są one równocenne. Często jednak zdarza się zjawisko, że jeden z alleli dominuje nad drugim. Model taki może wystąpić zarówno wtedy, gdy cecha zdeterminowana jest tylko jedną parą genów, jak i wtedy, gdy determinuje ją więcej niż jedna para genów.

Zjawisko to można wyjaśnić na przykładzie barwy oczu. Jak wiadomo, niebieską barwę oczu powoduje głębokie położenie pigmentu. Oczy ciemnobrązowe powodowane są występowaniem bardziej powierzchownej warstwy pigmentu, i drugiej warstwy, głębszej. Barwę ciemną wa-

O runkują dwa geny „brązowe” lub jeden „brązowy” + jeden „jasny”. Oczy albinotyczne są recesywne w stosunku do wszystkich innych. Allel determinujący ciemną barwę oczu dominuje nad determinującym barwę jasną. Model dziedziczenia będzie tu w uproszczeniu taki sam jak na rys. 9.18, jednak efekt fenotypowy będzie nieco odmienny. Mianowicie u heterozygot, mimo że posiadają one allel zarówno na oczy jasne, jak i na ciemne, ujawni się ciemna barwa oczu (rys. 9.19). Chociaż więc stosunek genotypowy wynosi 1 CC – 2 Cj – 1 jj, jedno dziecko będzie miało oczy jasne, a troje ciemne. W podanym kodzie litery duże dominują nad małymi, stąd geny nimi oznaczone ujawniają swoje właściwości w sposób widoczny, dominując nad pozostałymi.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>