GENETYCZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU CZŁOWIEKA

Jedną z podstawowych właściwości organizmów żywych jest ich zdolność do wydawania potomstwa. Przyczynami płodzenia potomstwa podobnego do rodziców oraz odstępstwami od bezwzględnego podobieństwa zajmuje się genetyka, czyli nauka o dziedziczności i zmienności organizmów żywych Mechanizm dziedziczenia można zrozumieć przez poznanie sposobu przekazywania informacji genetycznej w dzielącej się komórce. Żywe organizmy powielają się tylko w złożonej formie komórkowej (rys. 9.1). Najprostsze twory żywe, zwane wirusami, które nie mają struktury komórkowej i nie potrafią się same powielać, wnikają do komórki i zmuszają ją do syntetyzowania swych składników.

Podstawą budowy wszystkich organizmów żywych jest białko. W komórce wydzielić można białka strukturalne, tworzące błony organelli komórkowych, oraz białka enzymatyczne, katalizujące reakcje chemiczne Podstawowymi strukturami kierującymi formowaniem się białek są kwasy dezoksyrybonukleinowe (DNA) oraz rybonukleinowe (RNA). DNA odgrywają przy tym rolę kierujących wzorców, a RNA wykonawców, tworzących białka enzymatyczne.

Jedynie u niektórych typów wirusów podstawą dziedziczenia jest RNA, natomiast u wszystkich organizmów żywych (dotyczy to także innych typów wirusów) jest nią DNA. Jak z tego wynika, DNA jest obok białka drugim z podstawowych składników organizmów żywych.

Jednostką budulcową kwasów nukleinowych jest nukleotyd. Składa się on z zasady purynowej (DNA i RNA – adenina i guanina) lub pirymidynowej (DNA – cytozyna i tymina, RNA – cytozyna i uracyl), cukru (DNA – dezoksyryboza, RNA – ryboza) i reszty fosforanowej (PO, – rys. 9.2). DNA składa się z dwóch łańcuchów polinukleotydo- wych, które połączone są wiązaniami wodorowymi między odpowiednimi parami zasad. Łączenie się zasad purynowych z pirymidynowymi jest wysoce specyficzne: adenina łączy się tylko z tyminą, a guanina z cyto- zyną (rys. 9.2).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>