Budowa i działanie układu oddechowego i układu krążenia

Oddychanie jest jedną z najważniejszych czynności życiowych. Do układu oddechowego (rys. 6.1) zaliczamy jamę nosową, krtań, tchawicę, oskrzela, płuca. Czynność oddychania zewnętrznego odbywa się automatycznie i jest sterowana przez ośrodek oddechowy znajdujący się’ w rdzeniu przedłużonym w ośrodkowym układzie nerwowym.

Proces oddychania polega na pobieraniu powietrza, które drogami oddechowymi przechodzi do pęcherzyków płucnych (rys. 6.2). Przez cien- ką ścianą pęcherzyków tlen zawarty w powietrzu przedostaje się do krwi, która rozprowadza go po całym organizmie. Natomiast dwutlenek węgla, powstający w wyniku przemian wewnątrzustrojowych, drogą krwi doprowadzany jest do układu oddechowego i za jego pośrednictwem wydalany na zewnątrz. Na skutek tego w powietrzu wydychanym ilość tienu zmniejsza się w przybliżeniu o ok. 20%. Z przeciętnej ilości 21% tlenu w powietrzu wdychanym pozostaje w powietrzu wydychanym ok. 17%. Natomiast ilość dwutlenku węgla wzrasta od 0,03% w powietrzu wdychanym do ok. 4% w powietrzu wydychanym. Powietrze wydychane jest również bardziej wysycone parą wodną oraz podgrzane do temperatury bliskiej temperaturze ciała ludzkiego.

Budowa i czynności układu oddechowego ulegają zmianom w procesie ontogenezy. Fizjologiczne właściwości oddychania są bowiem ściśle związane ze zmianami, jakie mają miejsce w całym ustroju w różnych okresach życia i także podlegają ogólnym prawom rozwoju.

U dzieci pojemność życiowa płuc jest znacznie mniejsza niż u dorosłych. U dziecka 4-letniego wynosi ona ok. 800 ml, u 8-letniego ok. 1 600 ml, u 12-letniego ok. 2 400 ml, u 17-letnich i dorosłych 3 000- -4 000 ml. Różnie też przedstawia się dynamika rozwoju klatki piersiowej. W 1 r.ż. obwód klatki piersiowej dziecka wzrasta o 25-50%, w 2 r.ż. już tylko o ok. 9°/o, a w 3-4 r.ż. o 4-7%. Najszybciej rozwija się klatka piersiowa w 1 r.ż., następnie tempo to zwalnia się, aby znów przyspieszyć się w okresie dojrzewania.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>