Category Biomedycyna

Podstawowe aminokwasy budulcowe białek – kontynuacja

Białka złożone tworzą kilka grup. Fosfoproteidy (kazeina mleka, wi- telina żółtka jaja) mają w cząsteczce kwas ortofosforowy. W metalopro- teidach występują atomy pierwiastków metalicznych, jak miedź, cynk, żelazo, wapń i inne, warunkujące aktywność biochemiczną tych związków. Chromoproteidy zawierają barwniki jako grupę prostetyczną, np. hem (hemoglobina, mioglobina), flawiny (niektóre enzymy oddechowe), pochodne karotenu (czerwień wzrokowa) itp. W glikoproteidach grupą prostetyczną są cukry proste, aminocukry lub wielocukry (np. kwas hia- luronowy i kwas chondroitynosiarkowy występujące w mukoproteidach) Lipoproteidy, połączenia białek z tłuszczami prostymi, złożonymi i ste- rydami, znajdują się w błonach komórkowych i są istotne dla procesu aktywnego transportu. Nukleoproteidy, połączenia białka z kwasami nukleinowymi, są związkami, w których kwasy dezoksyrybonukleinowe przenoszą cechy dziedziczne komórki, zaszyfrowane w programie określającym specyfikę białek syntetyzowanych w komórce, zaś kwasy rybonukleinowe bezpośrednio uczestniczą w syntezie białek. Mononukleoty- dy, budujące kwasy nukleinowe, są również elementami budulcowymi szeregu fermentów oraz wysokoenergetycznych związków fosforowych istotnych dla przemian energetycznych w komórce.

czytaj więcej

Znaczenie regulacyjne poziomu składników odżywczych w ustroju

Dotychczas nie poznano bodźców, które wywoływałyby specyficzny głód związany z określonym składnikiem odżywczym. Obserwuje się wprawdzie np. szczególny apetyt na świeże warzywa w okresie wiosny: u niektórych dzieci spotyka się zjadanie wapna ze ściany: nie wiemy, czy w podanych przykładach chodzi o tego typu regulację. Wielokrotnie stwierdzono jednak, że zbyt niskie spożycie choćby jednego ze składni- ków budulcowych i regulujących, a także wyraźne zawyżone spożycie, powoduje ogólny spadek łaknienia, co można uważać za pewnego rodzaju sygnał nieprawidłowego składu pożywienia. Powrót do prawidłowych ilości danego składnika w pożywieniu przywraca prawidłową wrażliwość ośrodka łaknienia.

czytaj więcej

Okres pokwitania – kontynuacja

Między biologami a psychologami istnieje pewna rozbieżność co do nazw i ujęć okresu dojrzewania. Psychologowie nazywają ten okres dorastaniem i umiejscawiają w nim pochodną zmian biologicznych, która występuje z pewnym opóźnieniem. Stąd lokalizują go między 11-12 a 20 r.ż. i dzielą na fazy prepubertalną (1-2 lata), pubertalną (4 lata) i postpubertalną (1-2 lata). Do dojrzałości płciowej prowadzą jednak zmiany zachodzące w całym organizmie, a na osiągnięcie jej człowiek zużywa ok. 1/4 swego życia (współczesne kobiety ok. 1/5 – co wynika z przyspieszenia dojrzewania i przedłużenia życia).

czytaj więcej

Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia

Tryb życia współczesnego człowieka stwarza dla niego nowe warunki środowiskowe. Warunki te z kolei wpływają na człowieka, determinując jego wydolność i sprawność psychofizyczną, a tym samym warunkując jego zdolność do zaadaptowania się do tego środowiska. Dokładne rozpoznanie czynników środowiska pracy czy nauki staje się więc konieczne ze względu na zachowanie zdrowia człowieka. Nauką o przystosowaniu człowieka do pracy (nauki) oraz organizacji i środowiska pracy do potrzeb człowieka jest ergonomia. Celem ergonomii jest uzyskanie maksymalnej wydajności pracy przy jednoczesnym zachowaniu pełnego zdrowia oraz dobrego samopoczucia psychofizycznego i społecznego. Najczęściej wyróżnia się dwa podstawowe kierunki działania praktycznego ergonomii:

czytaj więcej

Magnes, fluor i siarka

Magnez szkieletowej istoty międzykomórkowej tworzy ok. 2/3 całej masy tego pierwiastka w ustroju. W tkankach miękkich magnez zjonizo- wany lub częściowo’ związany z białkiem występuje głównie wewnątrzkomórkowe i jest aktywatorem licznych enzymów. Jest on również niezbędny przy replikacji i stabilizacji struktury kwasów nukleinowych. W pożywieniu stosunkowo wysoka ilość magnezu występuje w mąkach wysokiego przemiału. W białej mące, mięsie i warzywach magnez występuje w umiarkowanej ilości.

czytaj więcej

Funkcje wydzielnicze i mechaniczne układu trawiennego

Funkcje wydzielnicze i mechaniczne układu trawiennego regulują bodźce nerwowe i czynniki hormonalne, których działanie pobudza lokalnie treść pokarmowa i jej składniki chemiczne. Bodźce nerwowe mogą powstawać również na zasadzie odruchu warunkowego, np. przy przyzwyczajeniu do określonego czasu spożycia pokarmu. Wydzielanie gruczołów trawiennych zachodzi pod wpływem kilku substancji o charakterze hormonów, jak gastryna, cholecystokinina-pankreozymina i sekre- tyna.

czytaj więcej

Okres względnej stabilizacji i pełni życia

Występuje tu względna równowaga między procesami anabolicznymi i katabolicznymi, czego wynikiem są stosunkowo powolne zmiany regresywne większości cech somatycznych. Okres ten rozpoczyna się ok. 20-25 r.ż. i trwa do ok. 50-60 lat, tj. do początku inwolucji (zmiany wsteczne). Rozpoczyna się ona w rozmaity sposób i w różnym wieku u poszczególnych osób, co zależy tak od uwarunkowań genetycznych, jak i czynników środowiskowych i trybu życia.

czytaj więcej

Warunki bytowe a rozwój cz. III

Zależnie od warunków bytowych odmienny jest sposób żywienia dzieci i młodzieży oraz ich stan odżywienia, co pośrednio można także rozpoznać na podstawie oceny rozwoju fizycznego. Dzieci żyjące w złych warunkach częściej są żywione nieprawidłowo (rys. 7.6), a co za tym idzie, częściej można spotkać u nich objawy upośledzenia stanu odżywienia (rys. 7.7), w tym także w formie gorszego rozwoju fizycznego.

czytaj więcej

SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE

Wymieniliśmy już kilka grup czynników środowiskowych oraz określiliśmy, w jaki sposób tryb życia może wpływać na przebieg rozwoju człowieka. Scharakteryzowaliśmy przy tym specyfikę oddziaływania tego kompleksu czynników spoleczno-bytowych na człowieka w różnych okresach jego rozwoju. Szczególną rolę odgrywa tu zorganizowane środowisko, w jakim przebywa dziecko w zakładzie wychowania i nauczania. Wpływa ono na organizm dziecka poprzez konkretny zestaw czynników fizycznych (mikroklimat, ograniczenie przestrzeni), psychicznych (zasób zdobywanych wiadomości, telewizja, kompozycja barw) i społecznych (więź z grupą, atmosfera w zespole, pozycja w grupie, szczególnie rówieśniczej). Już z powyższego- wynika, że każdorazowo oddziaływanie dotyczyć będzie konkretnego zakładu wychowania i nauczania, a więc będzie ono inne. Nie wyklucza to jednakże pewnych ogólnych prawidłowości, jakie dotychczas zaobserwowano.

czytaj więcej

Cukrowce pożywienia człowieka

Z monosacharydów podstawowe znaczenie w przemianie materii komórek zwierzęcych ma glukoza (rys. 4.1), wytwarzana w roślinach w czasie fotosyntezy, natomiast galaktoza ma znaczenie budulcowe dla organizmów zwierzęcych i człowieka.

czytaj więcej

Znaczenie kultury fizycznej – kontynuacja

Niemowlę wychowywane w warunkach współczesnej cywilizacji nie wykonuje wielu ruchów, które były właściwe w dawnych czasach. Opierając się na takim założeniu propaguje się obecnie, np. w Czechosłowacji, stymulowanie już u niemowląt niektórych ruchów. Założenia tych ćwiczeń są następujące: a) trzeba je prowadzić już od pierwszych tygodni po urodzeniu, b) codziennie należy zwiększać ich intensywność, c) ćwiczenia nie powinny być bierne, lecz stymulujące własne ruchy niemowlęcia, d) ćwiczenia powinny mieć charakter gry z osobą dorosłą, ruchy jednak powinny być jak najnaturalniejsze, e) charakter ruchów powinien być zarówno dynamiczny, jak i statyczny, f) już w tym okresie należy wyrabiać poczucie rytmu i koordynacji, przeplatać ćwiczenia o różnej intensywności obejmujące kończyny górne lub dolne i wreszcie całe ciało, g) ćwiczenia rozwijać powinny osobowość dziecka (uwagę, myślenie itd.), h) powinny dawać dziecku zadowolenie, i) dziecka nie należy zmuszać do ćwiczeń i j) przy układaniu programu ćwiczeń należy uwzględniać cefalokaudalne następstwo rozwoju.

czytaj więcej